WORKSHOP 1: Burgerschap, Leerlingen als actieve burgers
Van nieuwe kerndoelen naar curriculumvernieuwing Mens & Maatschappij (Ton Smakman / Mariska Bout / Marjolijn Kruijt)
Conferentie
CONFERENTIE: Nieuwe Kerndoelen
5 NOVEMBER CONFERENTIE: Nieuwe Kerndoelen
Een uitdaging of een kans AI en burgerschap in de lespraktijk
De conferentie wordt georganiseerd door Onderwijsregio Kennemerland & Groot-Amsterdam, in samenwerking met AlphaGammaBèta partners.
Voor wie?
De bijeenkomst is bedoeld voor onderbouwdocenten in het voortgezet onderwijs.
Centrale vragen
- Wat betekenen de nieuwe kerndoelen voor het onderwijs van morgen?
- Hoe kunnen thema’s als digitale geletterdheid, AI en burgerschap worden vertaald naar betekenisvolle lessen?
Wat weten de deelnemers na afloop:
- kennen de belangrijkste uitgangspunten van de nieuwe kerndoelen;
- begrijpen wat deze betekenen voor hun vak en onderwijspraktijk;
- hebben inzicht in manieren om de vertaalslag naar de lespraktijk te maken;
- gaan naar huis met concrete lesideeën en praktische handvatten.
Per workshop geldt een limiet, van 10 personen totaal.
WORKSHOP 2: Burgerschap en de 'neutrale' docent
Omgaan met verschillen in de klas (Gijs van Gaans / Ine Raangs)
WORKSHOP 3: Digitale geletterdheid/AI
Desinformatie in het bètaonderwijs (Lutz Lohse)
WORKSHOP 4: Revolutie of risico?
Digitale geletterdheid in het talenonderwijs van de toekomst (Mireille Hassemer/Indira Wakelkamp)
WORKSHOP 5: Digitale geletterdheid/AI. - Systeemdenken in de klas
Systeemdenken in de klas (Dorrith Pennink)
WORKSHOP 6: Breed - Redeneren over actualiteit
Redeneren over actualiteit, ook als het schuurt: een vaardigheid voor elk schoolvak (Thomas Klijnstra/Lotte Tiesing)
WORKSHOP 7: Breed - Helden
Helden in de klas (Renée Muskens
Aanmelden voor de Conferentie & Workshops
aanmelden voor de conferentie en voor één van deze workshops kan door het invullen van het formulier onder aan deze pagina.
WORKSHOP 1
Leerlingen als actieve burgers: van nieuwe kerndoelen naar curriculumvernieuwing Mens & Maatschappij
Ton Smakman / Mariska Bout / Marjolijn Kruijt
Benieuwd wat de vernieuwde SLO-kerndoelen Mens & Maatschappij betekenen voor jouw onderwijspraktijk? In deze interactieve workshop maak je op een toegankelijke manier kennis met de nieuwe kerndoelen en verken je hoe deze kunnen bijdragen aan een krachtig, samenhangend curriculum.
Tijdens een korte inleiding van Frederik Oorschot (SLO) krijgen we inzicht in wat de belangrijkste veranderingen en speerpunten zijn van de nieuwe kerndoelen van M&M en hoe ook andere nieuwe kerndoelen van bijvoorbeeld burgerschap en digitale geletterdheid daar een rol in spelen. Daarna gaan we zelf aan de slag. We kijken aan de hand van concrete vakoverstijgende voorbeelden op het gebied van onder andere omgevingsonderwijs kritisch naar het eigen curriculum. Je krijgt handvatten om kansen en ontwikkelpunten te herkennen en zet een eerste concrete stap richting het implementeren van de nieuwe kerndoelen in jouw onderwijsaanbod.
Wat levert deze workshop op?
- Inzicht in de nieuwe SLO Kerndoelen Mens & Maatschappij.
- Inspiratie vanuit praktische en vakoverstijgende voorbeelden.
- Een frisse blik op het eigen curriculum.
- Concrete ideeën voor curriculumontwikkeling en onderwijsvernieuwing.
- Uitwisseling van ervaringen met collega-onderwijsprofessionals.
Een workshop voor docenten die actief aan de slag willen met toekomstgericht onderwijs. Samen verkennen we hoe de kerndoelen kunnen uitgroeien tot betekenisvol onderwijs voor leerlingen.
Doelgroep: docenten gammavakken, onder- en bovenbouw, vmbo, mavo, havo, vwo.
WORKSHOP 2
Burgerschap en de ‘neutrale’ docent: Omgaan met verschillen in de klas
Gijs van Gaans / Ine Raangs
“Vorig jaar moesten leerlingen een poster maken over een maatschappelijk onderwerp. Een groepje maakte een poster met de tekst: ‘AZC? Weg ermee!’ In dezelfde klas zaten ook leerlingen die zelf als vluchteling naar Nederland waren gekomen. Ik heb gezegd dat deze slogan niet kon en dat ze iets anders moesten bedenken. Maar achteraf bleef ik twijfelen. Had ik het gesprek moeten aangaan? En hoe doe je dat zonder dat leerlingen zich onveilig voelen?”
Met de nieuwe kerndoelen burgerschap krijgen scholen de opdracht om leerlingen te leren omgaan met verschillen, respectvol samen te leven in een diverse en inclusieve samenleving en actief deel te nemen aan de democratische rechtsstaat (Kerndoelen 18 & 19). Daarbij komen in veel lessen onderwerpen aan bod die kunnen schuren, bijvoorbeeld migratie, armoede, religie, identiteit, genderdiversiteit, discriminatie, polarisatie of de invloed van sociale media.
Hoe reageer je als leerlingen uitspraken doen die anderen kunnen raken? Wanneer stel je een duidelijke grens, en wanneer ga je juist het gesprek aan? Hoe zorg je ervoor dat alle leerlingen zich gehoord voelen, ook als de meningen sterk verschillen?
In deze workshop onderzoeken we samen situaties uit de onderwijspraktijk. We verkennen wat de nieuwe kerndoelen burgerschap van scholen vragen, bespreken inzichten uit onderzoek naar gevoelige gesprekken en oefenen met praktische aanpakken die direct bruikbaar zijn in de klas.
Na afloop heb je meer handvatten om met vertrouwen gesprekken te begeleiden over onderwerpen die ertoe doen.
Doelgroep: Mens & maatschappij, godsdienst/levensbeschouwing, filosofie, geschiedenis, aardrijkskunde, Nederlands, maatschappijleer, burgerschap, economie, zorg & welzijn, dienstverlening & producten en mentoraat. Eigenlijk voor iedere docent die met maatschappelijke of gevoelige onderwerpen werkt.
Docenten vmbo, mavo, havo en vwo, onder- en bovenbouw.
WORKSHOP 3
Desinformatie in het bètaonderwijs
Lutz Lohse
Schreeuwerige, eendimensionale nieuwsflitsen en nepnieuws blijven zich hardnekkig in de hersenen van mensen nestelen. Door de snelheid en het bereik waarmee sociale media desinformatie en complottheorieën verspreiden, worden onze hersenen voortdurend gemanipuleerd. Het voortdurende weerleggen en factchecken van desinformatie blijft daarom belangrijk. Wij mensen zijn echter doorgaans niet in staat om desinformatie volledig te ontmaskeren. Daarom is het belangrijk om de manieren om desinformatie te bestrijden opnieuw onder de loep te nemen.
In deze workshop verkennen we de kerndoelen 21 en 23: De leerling zet digitale technologie en digitale media in en de leerling participeert in de gedigitaliseerde wereld. We presenteren en bediscussiëren we gericht een aantal technieken om desinformatie te ontmaskeren. Uitgangspunt hierbij is de ‘competente outsider’, die niet probeert de feitelijke (des)informatie te checken, maar die de betrouwbaarheid van de bron in ogenschouw neemt. De gebruikte technieken zijn direct inzetbaar om in de klas te worden gebruikt. Je gaat zelf de technieken uitproberen.
Doelgroep: docenten bètavakken, onder- en bovenbouw, vmbo, mavo, havo, vwo.
WORKSHOP 4
Revolutie of risico? Digitale geletterdheid in het talenonderwijs van de toekomst
Mireille Hassemer / Indira Wakelkamp
Wat betekent digitale geletterdheid eigenlijk voor jouw taallessen? Welke kansen bieden digitale ontwikkelingen zoals AI voor het talenonderwijs, en welke vragen en risico’s brengen ze met zich mee? In deze interactieve workshop verkennen we wat digitale geletterdheid inhoudt voor het taalvak en gaan we na hoe je hier in je eigen lessen concreet en zinvol mee aan de slag kunt.
Tijdens een korte inleiding staan we stil bij de belangrijkste ontwikkelingen rondom digitale geletterdheid en kijken we naar wat onderzoek ons hierover vertelt. Wat vraagt digitale geletterdheid van leerlingen én docenten? En hoe raakt dit aan vaardigheden die binnen het talenonderwijs al een belangrijke rol spelen? We maken deze inzichten concreet met inspirerende voorbeelden uit de praktijk.
Daarna gaan we zelf aan de slag. We bekijken hoe digitale geletterdheid het talenonderwijs kan versterken en hoe je dat toepast in je eigen onderwijs.
Wat levert deze workshop op?
- Inzicht in wat digitale geletterdheid betekent voor het talenonderwijs.
- Inzicht in kansen én aandachtspunten rondom digitale ontwikkelingen binnen moderne vreemde talen vanuit onderzoek en praktijkvoorbeelden.
- Inspiratie voor het verbinden van digitale geletterdheid aan bestaande taallessen.
- Een concrete toepassing voor de eigen lespraktijk.
- Uitwisseling van ideeën en ervaringen met collega-talendocenten.
Een workshop voor talendocenten die met een nieuwsgierige én kritische blik willen onderzoeken wat digitale geletterdheid betekent voor het talenonderwijs van de toekomst. Samen verkennen we hoe digitale ontwikkelingen kunnen bijdragen aan betekenisvol en toekomstgericht talenonderwijs.
Doelgroep: docenten moderne vreemde talen (mvt), onder- en bovenbouw, vmbo, mavo, havo en vwo.
WORKSHOP 5
Revolutie of risico? Digitale geletterdheid in het talenonderwijs van de toekomst
Mireille Hassemer / Indira Wakelkamp
Wat betekent digitale geletterdheid eigenlijk voor jouw taallessen? Welke kansen bieden digitale ontwikkelingen zoals AI voor het talenonderwijs, en welke vragen en risico’s brengen ze met zich mee? In deze interactieve workshop verkennen we wat digitale geletterdheid inhoudt voor het taalvak en gaan we na hoe je hier in je eigen lessen concreet en zinvol mee aan de slag kunt.
Tijdens een korte inleiding staan we stil bij de belangrijkste ontwikkelingen rondom digitale geletterdheid en kijken we naar wat onderzoek ons hierover vertelt. Wat vraagt digitale geletterdheid van leerlingen én docenten? En hoe raakt dit aan vaardigheden die binnen het talenonderwijs al een belangrijke rol spelen? We maken deze inzichten concreet met inspirerende voorbeelden uit de praktijk.
Daarna gaan we zelf aan de slag. We bekijken hoe digitale geletterdheid het talenonderwijs kan versterken en hoe je dat toepast in je eigen onderwijs.
Wat levert deze workshop op?
- Inzicht in wat digitale geletterdheid betekent voor het talenonderwijs.
- Inzicht in kansen én aandachtspunten rondom digitale ontwikkelingen binnen moderne vreemde talen vanuit onderzoek en praktijkvoorbeelden.
- Inspiratie voor het verbinden van digitale geletterdheid aan bestaande taallessen.
- Een concrete toepassing voor de eigen lespraktijk.
- Uitwisseling van ideeën en ervaringen met collega-talendocenten.
Een workshop voor talendocenten die met een nieuwsgierige én kritische blik willen onderzoeken wat digitale geletterdheid betekent voor het talenonderwijs van de toekomst. Samen verkennen we hoe digitale ontwikkelingen kunnen bijdragen aan betekenisvol en toekomstgericht talenonderwijs.
Doelgroep: docenten moderne vreemde talen (mvt), onder- en bovenbouw, vmbo, mavo, havo en vwo.
WORKSHOP 6
Redeneren over actualiteit, ook als het schuurt: een vaardigheid voor elk schoolvak
Thomas Klijnstra / Lotte Tiesing
Hoe leer je leerlingen kritisch omgaan met de actualiteit? En hoe sluit dat aan bij de kerndoelen burgerschap en digitale geletterdheid? In deze workshop verkennen we waarom het voor een gezonde democratie belangrijk is dat jongeren actuele vraagstukken leren duiden in een digitale samenleving. We laten zien hoe elk schoolvak kan bijdragen aan het leren redeneren over actualiteit, met duidelijke verbindingen naar burgerschap en digitale geletterdheid. Ook gaan we in op nieuwswijsheid, zoals framing en nieuwswaarden, en op vaardigheden die leerlingen helpen meer grip te krijgen op actuele maatschappelijke vraagstukken.
Doelgroep: M&M-vakken (Gamma): onder- en bovenbouwdocenten aardrijkskunde, geschiedenis, filosofie, levensbeschouwing, maatschappijleer, Nederlands en kunst/ckv.
.
WORKSHOP 7
Helden in de klas
Punya Hoek / Renée Muskens
Door leerlingen te laten kennismaken met verschillende helden – van Odysseus tot Greta Thunberg – denken zij na over de vraag: wat maakt een held (g)een held?
In deze workshop bestuderen we lesmateriaal voor de onderbouw rond het thema helden, waarin aandacht is voor verschillende talige vaardigheden: verhaalanalyse, schrijfvaardigheid en spreekvaardigheid. Dit lesmateriaal sluit direct aan bij de nieuwe kerndoelen: voor Nederlands en MVT in de mondelinge en schriftelijke taalvaardigheid en het literatuuronderwijs, en voor burgerschap in het domein identiteit en diversiteit — de nieuwe kerndoelen zijn immers nadrukkelijk gericht op kwalificatie, socialisatie én persoonsvorming.
In het lesmateriaal dat centraal staat in de workshop komen leerlingen in aanraking met verschillende perspectieven op held-zijn, de waarde van helden voor de samenleving en ontdekken ze hoe zij zelf een held (zouden kunnen) zijn. Ook gaan we in op de mogelijkheden dit materiaal in te zetten als afsluiting van een periode in je vakles of mentorles: wanneer is een leerling zelf heldhaftig geweest? Wie in zijn/haar omgeving verdient de titel ‘held’ en waarom? Welk heldenverhaal kun je over je eigen leerreis vertellen?
Daarnaast biedt het thema een directe ingang voor digitale geletterdheid en kritisch mediagebruik. Op social media worden hedendaagse (politieke) figuren regelmatig neergezet als hedendaagse helden of zelfs als klassieke keizers — denk aan beelden van Trump die online als Romeinse keizer wordt geportretteerd. Zulke voorbeelden lenen zich uitstekend om met leerlingen te onderzoeken hoe heldenbeelden vandaag de dag bewust worden ingezet en gemanipuleerd, en welke retorische middelen daarbij worden gebruikt — een mooie brug tussen klassieke heldenverhalen en de leefwereld van leerlingen.
Tijdens de workshop ga je zelf actief aan de slag met brainstormen, uitwisselen en plannen. Aan het eind van de sessie neem je een concreet, direct bruikbaar idee mee naar je eigen lespraktijk: een les, kortere opdracht of lessenreeks rond het heldennarratief, die je naar keuze inzet binnen je eigen vak, in een vakoverstijgende samenwerking of in de mentorles.
Doelgroep: docenten Klassieke talen, Nederlands, moderne vreemde talen en geschiedenis in de onderbouw (klas 1 en 2) van het vo, en alle docenten die in de onderbouw bezig zijn met persoonsvorming of digitale geletterdheid.
n nieuwsgierige én kritische blik willen onderzoeken wat digitale geletterdheid betekent voor het talenonderwijs van de toekomst. Samen verkennen we hoe digitale ontwikkelingen kunnen bijdragen aan betekenisvol en toekomstgericht talenonderwijs.
Doelgroep: docenten moderne vreemde talen (mvt), onder- en bovenbouw, vmbo, mavo, havo en vwo.